Kawa czy Yerba Mate — co wybrać?

Kawa i yerba na tacy do wyboru

Poszukując naturalnego pobudzenia i wsparcia koncentracji w ciągu dnia, masz do wyboru dwa powszechnie na świecie lubiane i bogate w kofeinę napoje: kawa oraz yerba. Aby ułatwić Ci wybór, porównujemy korzyści płynące z obu opcji oraz praktyczne aspekty ich regularnego spożywania.  


Krótko o pochodzeniu, czyli skąd wzięły się te napoje?

Kawa wytwarzana jest z palonych ziaren (które później podlegają dalszej obróbce, np. mieleniu) wiecznie zielonej rośliny kawowca (Coffea). Pierwotnie roślina ta rosła na terenie dzisiejszej Etiopii, gdzie była uprawiana i pita już w I wieku p.n.e. Do Europy kawa trafiła mniej więcej w XVI wieku. Jej nazwa pochodzi prawdopodobnie od regionu/miasta Kaffa (dziś Kefa) lub tureckiego słowa kahve, od którego wywodzi się włoskie caffè. Aktualnie napój ten jest jedną z najpopularniejszych na świecie używek, stanowiącą główne źródło kofeiny. Plantacje kawowców można znaleźć w wielu krajach na całym świecie.

Yerba Mate jest z kolei naparem z liści (choć wykorzystuje się w nim także patyczki) wiecznie zielonego ostrokrzewu paragwajskiego (Ilex paraguariensis). Występującego naturalnie w lasach deszczowych Ameryki Południowej. Napój ten był od wieków wykorzystywany przez Indian Guarani, czyli rdzennych mieszkańców terenów na styku współczesnych państw: Paragwaj, Argentyna i Brazylia.
Poza granice Ameryki Południowej dotarł w XVII wieku za sprawą jezuitów, którzy są zresztą odpowiedzialni za nazwę napoju. Pierwszy człon pochodzi od hiszpańskiego hierba (czyta się jerba), oznaczającego ziele, drugi zaś ma swoje źródło w keczuańskim słowie mati, określającym tykwę, w której parzyło się napój.
Obecnie Yerba Mate cieszy się zasłużoną popularnością w wielu rejonach świata, choć nierzadko w powszechnej opinii panuje przekonanie, że jest to po prostu wymyślny zamiennik kawy, pity wyłącznie przez „alternatywne” subkultury, np. hipsterów. 
 

Mała czarna, czyli o kawie słów kilka

Kawa w białym kubku

Ogólnie można powiedzieć, że za kawą przemawia szybkie działanie i nieodwleczona w czasie reakcja organizmu na taką dawkę pobudzenia. Zaletą „małej czarnej” jest bez wątpienia fakt, że zawarta w niej kofeina jest łatwo przyswajalna — związek ten bardzo sprawnie pokonuje barierę krew-mózg, powodując poprawę koncentracji i motywacji do sprostania czekających na pijącego zadań. Maksymalne stężenie dostarczonej w takiej formie kofeiny we krwi przypada szacunkowo na 20 do 30 minut od chwili spożycia. Niestety spada także dość szybko i po około 3 (maksymalnie do 6) godzinach w organizmie zostaje tylko połowa przyjętej kofeiny.

Do zalet kawy bezsprzecznie zaliczyć trzeba:

  • wysoką zawartość antyoksydantów (najwięcej w lekko prażonych ziarnach, ciut mniej w kawie zielonej, a im bardziej wyprażone są ziarna, tym mniejsze właściwości antyoksydacyjne),

  • przyspieszenie metabolizmu (krótkotrwałe),

  • niwelację poczucia senności,

  • redukcję tempa zmęczenia w trakcie fizycznych prac,

  • przy długofalowym, umiarkowanym spożyciu zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób Parkinsona i Alzheimera,

  • pozytywny wpływ na układ krążenia przy umiarkowanym spożyciu.

Jak widać picie kawy może przynieść bardzo pozytywne efekty. Jednak nie należy z nią przesadzać — napój ten w żadnym razie nie pozostaje neutralny dla ludzkiego organizmu i przyjmowanie go w zbyt dużych dawkach niesie ze sobą negatywne konsekwencje (choć te poważniejsze pojawiają się po około trzech miesiącach nadużywania). Już pijąc więcej niż 3 filiżanki dziennie ryzykujemy nadmierne pobudzenie oraz rozdrażnienie i gwałtowne osłabienie, gdy kofeina przestaje działać. 


Ziołowe pobudzenie, czyli krótko o Yerba Mate

Yerba Mate w tykwieJak już wspomnieliśmy, napar ten powstaje z suszu ostrokrzewu paragwajskiego, rośliny naturalnie bogatej w kofeinę. W żadnym razie nie ustępuje kawie pod względem skuteczności dostarczanego zastrzyku energii. Choć reakcja organizmu nie następuje tak szybko, yerba przebija jednak kawę pod względem długości okresu pobudzenia i wzmożonej koncentracji. W jej wypadku nie występuje także charakterystyczny dla „małej czarnej” efekt osłabienia, gdy kofeina przestaje działać. Na tym jednak nie kończą pozytywy Yerba Mate.

Przejdźmy zatem do przeglądu zalet Yerba Mate:

  • skuteczne pobudzenie — napar z Yerby Mate wspomaga pracę mózgu, poprawia koncentrację i ułatwia skupienie, wyraźnie likwidując przy tym uczucie senności,

  • bardzo mocne właściwości antyoksydacyjne,

  • duża zawartość witamin, m.in. A i C, które spowalniają męczenie się pracami fizycznymi,

  • spożywana długofalowo yerba (oczywiście w rozsądnych dawkach) wpływa pozytywnie na układ krążenia oraz pomaga w utrzymaniu niskiego poziomu tzw. złego cholesterolu,

  • bogactwo witamin i minerałów wywołuje poczucie sytości, co czyni z niej świetne uzupełnienie diet odchudzających,

  • dzięki zawartości magnezu i witamin z grupy B, yerba pomaga w koncentracji, nauce, pracy umysłowej; ogólnie wspomaga układ nerwowy.

Który napój wybrać?

Zasadniczo ostateczny wybór będzie kwestią indywidualnego gustu i najprawdopodobniej decydującym czynnikiem będzie kwestia smaku — Yerba Mate ma dość specyficzny, goryczkowy smak, który może wielu osobom (zwłaszcza tym przyzwyczajonym przez lata do aromatycznej kawy z dodatkiem mleka i cukru) nie odpowiadać. Warto jednak wspomnieć, że Yerba Mate jest dostępna w wielu odmianach i wariantach smakowych (dzięki dodatkom innych ziół i owoców, np. trawy cytrynowej, mięty czy owocowych aromatów), co sprawia, że łatwo jest dobrać wariant naparu, który nie tylko dobrze działa, ale też odpowiada gustowi użytkownika. 

Trzeba też mieć świadomość, że dodawane do kawy mleko może nieść ze sobą negatywne skutki, gdyż wiele osób ma problemy z trawieniem laktozy, a mimo to nie wyobraża sobie picia kawy bez niego. Jeśli zaś o cukier chodzi, dowiedziono, że obniża on naturalną odporność organizmu, sprzyja rozwojowi wielu chorób i bardzo łatwo uzależnia. Yerby natomiast z reguły w ogóle się nie słodzi, nie dodaje się do niej mleka, przez co jej picie jest znacznie zdrowsze.

Patrząc szerzej na oba napoje, picie yerby niesie ze sobą więcej pozytywów. Napój ten nie tylko bowiem pobudza koncentrację i zwalcza senność, ale także wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu. Zawarta w yerbie kofeina jest uwalniana stopniowo, przez co daje długotrwały efekt pobudzenia, a nie jednorazowy zastrzyk energii. W przeciwieństwie do kawy, wyjście ze stanu pobudzenia nie wywołuje nagłego nawrotu zmęczenia, co ma ogromne znaczenie dla pracowników umysłowych. Ponadto zawartość wielu witamin i składników odżywczych sprawia, że Yerba Mate jest jednym z napojów polecanych osobom podlegającym dużemu wysiłkowi fizycznemu, w tym także sportowcom. Jak już wspomnieliśmy, yerba wykazuje także działanie regulujące apetyt, przez co stanowi bardzo dobre wsparcie dla diet odchudzających. 


Kawa oraz Yerba Mate - zdjęcie z góry

Podsumowanie

Zarówno kawa, jak i Yerba Mate to bardzo dobre źródło potrzebnej do funkcjonowania na wysokich obrotach energii. Oba napoje pite w rozsądnych ilościach mogą przynieść organizmowi wiele pozytywnych efektów i  pomagać w zapobieganiu rozwoju licznych schorzeń. Warto pamiętać, że tak kawa, jak Yerba Mate są wciąż poddawane kolejnym badaniom, mającym na celu dokładne poznanie wszystkich ich właściwości, zarówno tych pozytywnych, jak i negatywnych. Aktualnie naukowcy skupiają się na zweryfikowaniu potencjalnych właściwości przeciwnowotworowych składników obu napojów. Zatem, co lepiej wybrać — kawę czy yerbę? Odpowiedź, choć może się wydawać wymijająca, jest dość prosta — możemy pić ten napój, który najbardziej odpowiada naszym gustom. Ważne jest przede wszystkim to, aby wyboru dokonywać z pełną świadomością tego, co niesie ze sobą dana opcja. 

Warto również przetestować oba napoje i sprawdzić, jak na Ciebie konkretne działają, aby ostateczny wybór miał także podstawy praktyczne, a nie tylko teoretyczne. Można też oczywiście połączyć obie opcje i pić yerbę z kawą na przemian - byle nie przesadzić z ilością kofeiny! Niezwykle istotne jest zachowanie umiaru — trzeba pamiętać, że zarówno yerba, jak i kawa to jednak używki (wszystkie napoje zawierające kofeinę są używkami!). Spożywanie ich w zbyt dużej ilości może powodować niepożądane skutki uboczne.



Podziel
się

Komentarze

Brak komentarzy

Skomentuj

* Twój e-mail wygeneruje unikalny awatar i uwiarygodni komentarz. Nie będzie on wykorzystany w żaden inny sposób.


Pozostałe artykuły:


Celebryci przyłapani z tykwą w dłoni

Celebryci przyłapani z tykwą w dłoni

Dzięki wielu pozytywnym aspektom Yerba Mate nieustannie zyskuje na popularności. Szanowne Grono Mateistów posiada w swoich szeregach niejedno znane w kraju nazwisko, a nawet rozpoznawane na całym świecie sławy, gwiazdy wielkiego ekranu, sportu czy muzyki. Zobaczcie sami!

Tykwa do Yerba Mate - przewodnik dla dociekliwych

Tykwa do Yerba Mate - przewodnik dla dociekliwych

Parzenie yerby w naturalnej tykwie posiada bez wątpienia kultowy klimat. Jednak wstępne przygotowanie, zalecenia dotyczące użytkowania czy konserwacja tego naczynka od zawsze budziło wiele pytań, jak również kontrowersji. Dlatego przygotowaliśmy wpis, w którym zebraliśmy wszystkie potrzebne Mateistom informacje. A na deser: plusy i minusy używania tykwy do Yerba Mate.
Siorbowe ciasto z chimarrão i białą czekoladą

Siorbowe ciasto z chimarrão i białą czekoladą

Każdy zaprawiony Siorbacz cieszy się z wszelkiego kontaktu z ulubionym zielem. Najwięcej kulinarnych fantazji z yerbą nasuwa brazylijska chimarrão z uwagi na swoją konsystencję przypominającą mąkę. Czyż nie cudownie zaprosić znajomych, zaproponować siorbanie w kręgu mate, a na dodatek poczęstować przepysznym ciastem z dodatkiem chimy?
Poleo to nie jest mięta polej!

Poleo to nie jest mięta polej!

W polskim internecie możemy kupić wiele mieszanek yerby z miętą polej, która de facto jest potencjalnie trującym zielem. Dlaczego więc zostały one dopuszczone do sprzedaży? Bo wcale nie ma tam tej mięty, lecz inne ziele. Mylą się nawet sami producenci Yerba Mate, podając błędne angielskie tłumaczenie składu. Przed wprowadzeniem do sklepu nowej marki z kontrowersyjnym składem, zbadaliśmy dogłębnie temat.
Czy Yerba Mate wspomaga odchudzanie?

Czy Yerba Mate wspomaga odchudzanie?

Yerba Mate, czyli napar z liści ostrokrzewu paragwajskiego (Ilex paraguariensis) ma mnóstwo pozytywnych aspektów. Podobno odchudza... Tak, to prawda! A w tym wpisie dowiesz się, jak to wygląda z bardziej naukowego punktu widzenia.
4 rodzaje Yerba Mate z Brazylii

4 rodzaje Yerba Mate z Brazylii

Największy kraj Ameryki Południowej słynie głównie z produkcji i masowego spożywania Chimarrão. Ale zawdzięczamy mu również inne, popularne u nas typy mate: Terere, TIPO PU1 i eksportową "Zieloną" Mate. Wiesz czym się różnią? Umiesz je rozpoznać? W artykule wyjaśniamy dokładnie różnice.
Mini pączki z Yerba Mate

Mini pączki z Yerba Mate

Z okazji święta, które uwielbiamy - Tłusty Czwartek, przygotowaliśmy dla Was przepis na Yerbowe Pączki. Bo yerby nigdy dość! Nawet w największe święto słodkości! Ciekawy?
Czy dzieci i nastolatki mogą pić Yerba Mate?

Czy dzieci i nastolatki mogą pić Yerba Mate?

Co zrobić, jeśli w Twoim domu pojawi się malutkie dziecko, które z zaciekawieniem wyciąga rączki do Twojego napoju mocy? Lub, co zrobić, gdy Twoje nastoletnie dziecko samo zamówiło na internecie pełną paczkę dobrego ziela? Czy yerba to bezpieczny napój dla całej rodziny?
7 przykazań mateisty

7 przykazań mateisty

Internet przepełniony jest różnymi informacjami o yerba mate. Jedne są sensowne, a inne, no cóż, nieco mniej. Ale jest kilka najważniejszych rzeczy, o których warto pamiętać popijając "zielone złoto indian Guarani".

Podoba Ci się nasz blog?

Zapisz się i śledź nowe wpisy